AK Parti hakkında açılan kapatma davasının yol açtığı siyasi belirsizliğin ekonomi üzerindeki tahribatı giderek büyüyor. Son günlerde bono-tahvil ve hisse senedi piyasasından 6 milyar dolara yakın yabancı çıkışı olurken döviz kurları yüzde 10'a yakın arttı.

Dün akşam saatlerinde gelen iki kötü haber moralleri daha da bozdu. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard&Poor's, Türkiye'nin kredi notu-nu düşürdüğünü açıkladı. Uzmanlar, S&P'nin açıklamasındaki 'artan kısa vadeli siyasi belirsizlik' vurgusunun Anayasa Mahkemesi'nin kapatma davasını kabul etmesine işaret ettiğini kaydetti.

Mart ayı fiyat artışları ise enflasyon canavarının ayak seslerini hatırlattı. Buna göre, üretici fiyatları geçen ay yüzde 3,17 artarak uzun bir aradan sonra yıllıkta yüzde 10,5 ile yeniden çift haneye çıktı. Tüketici fiyatlarındaki artış da yüzde 0,96 ile tahminlerin üzerinde gerçekleşti. Yıllık enflasyon TÜFE'de ise yüzde 9,15'e yükseldi. Ekonomistler, geçen ay artan döviz kurlarının fiyatlara yansıdığını belirtiyor. Sanayici ve üreticilerin kurdaki yükselişi fiyatlara yansıtması sebebiyle geçen ay imalat sanayii fiyatları yüzde 3,99 arttı. Üfe'deki büyük artışı endişe verici bulan HSBC stratejisti Fatih Keresteci, "Art arda olumsuz haberler mali piyasalarda sert satış baskısına yol açıyor." Bear and Stearns ekonomisti Tim Ash ise notun düşürülmesi ve enflasyon verilerini 'olumsuz' bulurken, şu yorumu yaptı: "Bütün bunlar Merkez Bankası'nın faiz indirimi yapma imkanını azaltıyor. Eğer liranın değer kaybetme eğilimi sürerse, Merkez Bankası faizleri artırmak zorunda kalabilir."

Kredi notunun düşürülmesi ve enflasyon cephesinden gelen kötümser haberler, piyasaları vurdu. Seansın kapanmasından 5 dakika önce gelen açıklamadan sonra Borsa hızla geriledi. Güne yüzde 1 artışla başlayan İMKB, yüzde 2 düşüşle 40 bin 160 puandan kapandı. Dolar tekrar 1,30, Euro da 2 YTL'nin üzerine tırmandı. Faiz de yüzde 18,36'ya çıktı.zaman

Prim ödeme süresini azaltan sosyal güvenlik yasasının ilk bölümü Meclis’te kabul edildi. Yeni çalışanlar için aylık oranı yüzde 2 olacak

Çalışma hayatında köklü değişiklikler getiren Sosyal Güvenlik Yasa Tasarısı’nın birinci bölümü TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. 

Tasarının 69. maddesinde yapılması düşünülen, “Prim ödeme gün sayısının 7 bin 200’e düşürülmesine” yönelik sosyal taraflarla varılan mutabakat kapsamında, tasarının daha önceki maddelerinin de buna uyumlu hale getirilmesine dönük olarak AKP’den gelen önergeler kabul edildi.  Öte yandan bazı kesimlerin tepki gösterdiği aylık oranını düşüren, bazı iş kollarında yıpranma payını kaldıran  maddeler de Meclis’ten geçti.

Tasarıda 9 bin olan SSK’lıların yaşlılık ve malullük aylığını hak etmesi için gereken prim ödeme gün sayısı, 7 bin 200’e düşürüldü. Sigortalıların prim gün sayısını doldurdukları tarihte geçerli olan yaşta emekli olmalarına imkan sağlayan değişiklik de kabul edildi.

Buna göre prim ödeme gün sayısını dolduran bir sigortalı, aylık bağlanması için 65 yaşını beklemeyecek, 7 bin 200 günü tamamladığı tarihteki yaş şartına göre emekli olabilecek.

Yeniden çalışana kesinti

Aylık bağlama oranı, yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk kez sigortalı olanlar için, çalıştığı her 360 günün yüzde 2’si olarak uygulanacak. Yani çalışanlar her yıl emekliliği için prime esas kazançlarının yüzde 2’sini biriktirecek. Buna göre, örneğin 30 yıllık bir çalışan emekli olduğunda aktif görevdeki aylığının (30 x yüzde 2) yüzde 60’ını alacak. Aylık bağlama oranı, yüzde 90’ı geçemeyecek.

Özür durumuna göre aylığa hak kazanan sigortalılar için hesaplanacak aylık bağlama oranı, prim ödeme gün sayısı 9 bin günden az olanlar için çalışma gücü kayıp oranının 9 bin gün ödeme gün sayısı ile çarpımı sonucu bulunan rakamın yüzde 60’a bölünmesiyle hesaplanacak. Aylık bağlama oranı yüzde 50’yi geçemeyecek.

Tarımsal faaliyette bulunanlar hariç, yeniden çalışmaya başlayanların  yaşlılık aylığı kesilecek. Bu kişilerden prime esas kazançları üzerinden kısa ve uzun vadeli sigorta kolu primi ile genel sağlık sigortası primi alınacak.

 ‘Yıpranma’ sınırlandı

‘Yıpranma payı’ olarak bilinen fiili hizmet zammı, gazeteci ve milletvekillerinin de aralarında bulunduğu bazı iş kollarında kaldırılacak. Gazeteciler, milletvekilleri, PTT dağıtıcıları, İnfaz Koruma Memurları, Tarım Bakanlığı Zirai Mücadele ve Karantina Teşkilatı ile Veteriner Teşkilatında görev yapanlar, Devlet Tiyatrosu Sanatçıları, Hava Yollarındaki Uçucu Personel, Lokomotif Makinistleri, Gemi Adamları, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleri de fiili hizmet zammından yararlanamayacak. Bu kişiler için kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar kazandıkları süreler emeklilik yaşından düşecek.

TSK, emniyet ve MİT mensupları ile dalgıçlar, radyoaktif maddelerle yapılan işlerde çalışanlar, asit üretimi yapılan yerlerde, demir ve çelik fabrikalarında ve kurşun izabe fırınlarında çalışanlar bir yılda 90 gün fiili hizmet zammından yararlanacak.

Meclis yasanın ikinci kısmıyla ilgili önergeleri bugün görüşecek.

Malullük oranı %60

Yasadaki diğer düzenlemeler şöyle:

-  Hastalık ve analık sigortasından sigortalıya, hastalık veya analık hallerinde ortaya çıkan iş görememezlik süresince, günlük iş görememezlik ödeneği verilecek.

-  Emzirme ödeneğinden sigortalı kadın, sigortalı erkeğin çalışmayan eşi ile BAĞ-KUR’lular yararlanacak. Bu kişilere, çocuğun yaşaması şartıyla SGK tarafından belirlenen tarife üzerinden ödeme yapılacak .

-  Tasarıda yer alan evlenme yardımından yararlanacak “eş ve kız çocuklar” ibaresi değiştirildi. Buna göre, sadece kız çocukları, aylık veya gelirinin 2 yıllık tutarı kadar evlenme yardımı alacak.

-  Emekli aylıklarının hesaplanmasında kullanılan güncelleme katsayısı, yıllık TÜFE ile o yılın GSYİH büyüme hızının yüzde 30’unun toplamına bir tam sayının eklenmesiyle bulunacak.

-  Ölüm aylığından yararlanmak için devlet memuru ve BAĞ-KUR’lularda, en az 1.800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödeme şartı aranacak. 

-  SSK’lı, BAĞ-KUR’lu ve kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren devlet memuru olanlar, meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60 ’ını kaybetmeleri durumunda malul sayılacak.

Yasa geçti, IMF yarın Türkiye’de

Devlet Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal güvenlik reformu yasalaşmadığı için tamamlanamayan 7. gözden geçirmeyle birlikte 8 ve 9. gözden geçirmeleri de içerecek görüşmelere başlanması için Uluslararası Para Fonu’nu (IMF) Türkiye’ye davet etti.

Hazine Müsteşarlığı’ndan yapılan açıklamada IMF heyetinin Ankara’daki resmi görüşmelerine 4 Nisan’da başlayacağı belirtildi.